Czym jest stres

Czym jest stres – o stresie ogólnie

Aby skutecznie sobie radzić ze stresem powinniśmy poznać go dokładniej, jego elementy takie jak przyczyny, symptomy, rodzaje itp. Początek udanego sposobu na stres to całościowe jego zrozumienie i świadomość tego, co przechodzimy. Poniżej znajdziesz kilka opisów  stresu. Kiedyś mówiło się „nerwy”, „niepokój” a dziś prawie każdy mówi o stresie. Termin stres i badania nad nim, pojawiły się kilkadziesiąt lat temu. Od tego czasu wiemy już o nim co nieco. Według książkowych definicji:

  1. Stres wyzwala się gdy umysł i ciało reagują na jakąś realną lub wyobrażoną sytuację, uruchamiając mechanizmy obronne. Dr R.M.Sapolsky w książce „Dlaczego zebry nie mają wrzodów? Psychofizjologia stresu” opisuje co się dzieje w organizmie, kiedy uruchomiona zostaje reakcja stresowa:
     

    energia zostaje zmobilizowana i przesłana do najbardziej potrzebujących tkanek – rośnie ciśnienie – puls przyspiesza – procesy długofalowe jak budowa i naprawa komórek zostają spowolnione – trawienie, system odpornościowy i rozrodczy zostają zahamowane – procesy poznawcze są sprawniejsze – maleje wrażliwość na ból.

     

    Te reakcje są automatyczne i niezależne od nas. Nazywane są „ucieczka lub atak”, gdyż w sytuacji, którą organizm uznaje jako zagrożenie, fizjologia mobilizuje nasze ciało i umysł. Działają na nas siły pobudzające i jednocześnie spowalniające. Reakcje „ucieczka lub atak” są odruchowe i pojawiają się nawet wtedy, kiedy życie nie jest zagrożone. Do tego wystarczy, by nasz umysł i ciało uznało daną sytuację za zagrożenie.Tak więc stres z jednej strony może ratować życie, ale z drugiej – przedłużając się i przejmując nad nami kontrolę, zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania (obniża odporność) lub zmniejsza skuteczność walki z chorobą. Jest na to już co raz więcej dowodów w postaci potwierdzających to badań naukowych.

  2. Stres w medycynie jest stanem, który przejawia się swoistym zespołem składającym się z nieswoistych zmian wywołanych w całym układzie biologicznym człowieka lub zwierzęcia przez czynnik stresujący.
  3. Z punktu widzenia fizjologicznego za stres uważa się chroniczny wysoki poziom psychicznego pobudzenia i napięcia w organizmie, przekraczający możliwości danej osoby do uporania się z nim, co może prowadzić do dyskomfortu, zmniejszenia możliwości sprostowania danej sytuacji, załamania nerwowego lub w ostateczności do choroby psychicznej.
  4. Stres z punktu widzenia psychologicznego to pewien związek między człowiekiem i środowiskiem, który człowiek ocenia jako  przekraczający jego możliwości. Nie samo wydarzenie jest stresem, ale może go wywołać to, jak to zdarzenie oceniamy.

Stres wyzwala się, kiedy ocenimy stojące przed nami wyzwania jako przekraczające nasze możliwości. Zaburza to pewien stan równowagi (homeostazy) w organizmie. W następstwie wywołuje reakcję stresową, podejmując działania, które mają za zadanie przywrócić równowagę.


To kilka uproszczonych opisów i definicji. Być może brzmi dość skomplikowanie i zastanawiasz się pewnie, czy masz jakiś wpływ na swoje automatyczne reakcje? Czytaj następny artykuł.